Ana İçerik

Bu kitap, Ermeni meselesini uluslararası hukuk çerçevesinde ele alan akademik değerlendirmelerden oluşmaktadır. Çalışmada konu, tarihsel veya siyasal bir tartışma olarak değil, öncelikle devletlerin uluslararası sorumluluğu, devletlerin halefiyeti, soykırım suçunun uluslararası hukukta tanımı ve ifade özgürlüğü bağlamında incelenmektedir. Bu yönüyle kitap, Ermeni meselesine ilişkin farklı hukuki tartışma alanlarını bir araya getirmekte ve meselenin uluslararası yargı kararları ışığında nasıl ele alınabileceğine odaklanmaktadır.

Kitabın ilk bölümünde, devletlerin uluslararası sorumluluğa halefiyeti meselesi klasik ve modern yaklaşımlar çerçevesinde değerlendirilmektedir. Bu kapsamda adem-i halefiyet teorisi, hukuk genel ilkelerine dayalı modern halefiyet yaklaşımı, devam eden devlet ve halef devlet ayrımı ile bu tartışmaların Ermeni meselesi bakımından doğurabileceği hukuki sonuçlar ele alınmaktadır.

İkinci bölümde, soykırım suçu 1948 tarihli Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi ile uluslararası ad hoc ceza mahkemeleri ve Uluslararası Adalet Divanı içtihadı ışığında incelenmektedir. Bu bölümde suçun korunan gruplar, maddi unsur ve manevi unsur bakımından yapısı açıklanmakta; devletlerin soykırım suçundan dolayı hukuki sorumluluğu, hukuka aykırı fiilin varlığı ve isnat edilebilirlik unsurları üzerinden değerlendirilmektedir.

Üçüncü bölüm ise Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin soykırım konusuna ilişkin kararlarına, özellikle Perinçek/İsviçre kararına odaklanmaktadır. Bu çerçevede ifade özgürlüğü, nefret söylemi, inkâr yasaları, demokratik toplumda gereklilik ölçütü ve bireysel ifade özgürlüğü ile topluluk mensuplarının haklarının dengelenmesi gibi meseleler tartışılmaktadır. Kitap, böylece Ermeni meselesinin uluslararası hukuk bakımından çok boyutlu niteliğini ortaya koymakta; devlet sorumluluğu, uluslararası ceza hukuku ve insan hakları hukuku arasındaki kesişim alanlarını incelemektedir.

Anahtar Kelimeler: Ermeni meselesi; uluslararası sorumluluk; devletlerin halefiyeti; soykırım suçu; Uluslararası Adalet Divanı; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi.